Είναι στο χέρι μας

“Από ‘μας θα εξαρτηθεί το τελικό αποτέλεσμα. Από ‘μας θα εξαρτηθεί ο παράδεισος ή η κόλαση που θα χτίσουμε. Η μοίρα μας βρίσκεται στα χέρια μας.” έλεγε ο Οδυσσέας Ελύτης. Όσο περισσότεροι άνθρωποι συμμετέχουν σε μια δημοκρατία, τόσο πιο δημοκρατική γίνεται έγραφε ο Αλέξις ντε Τοκβίλ. Δημοκρατία δεν είναι μόνο οι νόμοι, οι θεσμοί και οι κοινοβουλευτικές διαδικασίες. Αυτά αποτελούν βεβαίως την αναγκαία αλλά όχι και την ικανή συνθήκη. Δεν είναι αρκετό να παλεύουμε μόνο για αυτά. Το πρωταρχικό μας μέλημα πρέπει να είναι ότι οι νόμοι, οι θεσμοί και οι κοινοβουλευτικές διαδικασίες εξασφαλίζουν την ενημερωμένη, οργανωμένη, ενεργό και ειρηνική συμμετοχή των πολιτών στα κοινά. Οι τεράστιες οικονομικές και κοινωνικές ανισότητες βλάπτουν σοβαρά τη συμμετοχή στα κοινά, οδηγούν σε δημοκρατικό έλλειμμα που με τη σειρά του ανατροφοδοτεί την ανισότητα και τη γιγαντώνει.

Παγκοσμίως τα μεγάλα ποσοστά αποχής στις εκλογές αφορούν συνήθως πολίτες χαμηλών εισοδημάτων, σε αυτούς που δεν δόθηκαν ίσες ευκαιρίες. Αυτό οδηγεί σε ένα διαρκώς αυξανόμενο έλλειμμα συμμετοχής και σε άνιση αντιπροσώπευση. Για τις υπόλοιπες δημοκρατικές διαδικασίες εκτός των εκλογών η επίπτωση των ανισοτήτων στη συμμετοχή είναι ακόμα μεγαλύτερες. Γιατί αν στις εκλογές ισχύει το ένα άτομο-μία ψήφος δεν υπάρχει τέτοιο όριο, για παράδειγμα, στην ανοιχτή ηλεκτρονική διαβούλευση των νομοσχεδίων. Εκεί που οι καλύτερα μορφωμένοι, αυτοί που έχουν συνασπιστεί σε μεγαλύτερες ομάδες έχουν το προβάδισμα. Το σπάσιμο αυτού του φαύλου κύκλου είναι θεμελιώδους σημασίας.

Πρέπει να κινητοποιήσουμε, να δώσουμε σε όλους τα απαραίτητα εργαλεία, να εξασφαλίσουμε ότι έχουν την εκπαίδευση, τις δυνατότητες και τις απαραίτητες δεξιότητες για να εκφράζουν τις ανησυχίες τους, να ενεργούν συλλογικά, να ασκούν κριτική και να και να ελέγχουν όλους τους δημόσιους λειτουργούς. Να δώσουμε ώθηση σε όλες τις θεσμικές μεταρρυθμίσεις και να αγκαλιάσουμε τις τεχνολογικές καινοτομίες που θα αυξήσουν τον αριθμό και την ποικιλία με την οποία θα μπορούν οι πολίτες να επηρεάσουν την πολιτική και τους πολιτικούς. Γιατί η συμμετοχή είναι η δύναμη που θα αλλάξει την κοινωνία. Διχασμός, μιζέρια, περιθωριοποίηση των νέων ανθρώπων, μας ωθούν να σταματήσουμε να πιστεύουμε, στον εαυτό μας αλλά και στο διπλανό μας. Πρέπει άμεσα να συνδιαμορφώσουμε τη νέα συλλογικότητα, χρειαζόμαστε πολιτικές οι οποίες θα ανοίγουν τις ευκαιρίες. Είμαστε στην πολιτική γιατί θέλουμε να απελευθερώσουμε δυνάμεις, να σπάσουμε δεσμά, να ανοίξουμε δρόμους, να φτιάξουμε μεγάλες ομάδες ανθρώπων που θα κάνουν μεγάλες αλλαγές και θα γυρίσουν νέα σελίδα για την πατρίδα μας.